De provincie Limburg gebruikt cookies om jouw surfervaring op deze website gemakkelijker te maken. Meer info
Ga verder
PNC
Versterk ons team: word LIKONA vrijwilliger!

Vrijwilligers welkom!

vrijdag, 20 mei 2016

Trek je graag de natuur in? Weet je graag alles over dieren, planten, stenen, enz.? Vind je het stimulerend om in gezelschap te werken aan onderzoek? Zoek je naar dat wat nog niemand wist? Dan kun jij je ei kwijt bij LIKONA! Want LIKONA zoekt nog nieuwe enthousiaste vrijwilligers.

Wat is LIKONA?

De Limburgse Koepel voor Natuurstudie, kortweg LIKONA, verzamelt samen met vrijwilligers kennis over de Limburgse natuur. Als vrijwilliger trek je met ons de natuur in, help je met inventarisaties of met het determineren en het verwerken van onderzoeksresultaten. Sluit je aan bij één van de vele werkgroepen en laat je onderdompelen in de wondere wereld van onze Limburgse natuur.

De werkgroepen

LIKONA telt momenteel 12 werkgroepen, die zich elk met een heel specifiek natuuronderwerp bezighouden. Deze werkgroepen verzamelden al meer dan 1 miljoen waarnemingen over meer dan 10.000 plant- en diersoorten in de LIKONA-databank. Gegevens die gebruikt worden voor heel wat publicaties, zoals de LIKONA-jaarboeken, verspreidingsatlassen, geologische fietsroutes, enz.

  • Werkgroep Geologie: hier bestudeer je de geologische opbouw van de ondergrond die aan de basis ligt van ons gevarieerde Limburgse landschap. De werkgroep organiseert ook excursies en lezingen voor het publiek.
  • Paddenstoelenwerkgroep (Mycolim): deze werkgroep brengt de paddenstoelen in Limburg in kaart met specifieke aandacht voor het bestuderen van zwammen en slijmzwammen.
  • Plantenwerkgroep: in Limburg zijn er 7 verschillende plantenwerkgroepen die zich bezighouden met planteninventarisatie. Deze werkgroepen organiseren jaarlijks een tachtigtal inventarisatie-excursies.
  • Werkgroep Ongewervelden: in deze werkgroep doe je onderzoek naar heel veel soorten, o.a. vlinders, kevers, wantsen, wespen, bijen, mieren, vliegen, spinnen, slakken, … 
  • Vissenwerkgroep: hier ga je aan de slag met je passie voor vissen en bestudeer je zoetwatervissen en de natuurlijke omgeving waarin ze leven met bijzondere aandacht voor het monitoren van kwetsbare soorten. Naast onderzoek en inventarisatie, is er ook aandacht voor educatie, vorming en voorlichting.
  • Vogelwerkgroep: deze werkgroep bestudeert vogels en heeft aandacht voor alle belangrijke deelaspecten van de Limburgse ornithologie. Broedvogels, weidevogels, de vele soorten in natuur- en reservaatgebieden,… breng ze mee in kaart.
  • Dassenwerkgroep: naast het beschermen van dassen, zorgt deze werkgroep ook voor sensibilisatie en educatie via opleidingen, zoektochten en voordrachten.
  • Zoogdierenwerkgroep: voor wie een beter zicht wil krijgen op het voorkomen van wilde zoogdieren, relevant onderzoek wil helpen stimuleren en deze groep populair wil helpen maken bij de bevolking.
  • Mossenwerkgroep (Bryolim): de focus ligt in deze werkgroep op het bestuderen van blad- en levermossen.
  • Werkgroep Herpetologie: deze werkgroep brengt de reptielen en amfibieën in Limburg in kaart.
  • Bomenwerkgroep: voor wie houdt van bomen bestuderen, inventariseren en wil helpen ons bomenerfgoed te beschermen.
  • Werkgroep "Moves": deze werkgroep doet onderzoek naar soorten aan de hand van nieuwe onderzoekstechnieken zoals telemetrie, GPS-zenders, genetisch onderzoek en RFID-logging. Ze wil deze kennis samenbrengen en beschikbaar maken voor het grote publiek.

Ben je geïnteresseerd om samen met ons de geheimen van de natuur te doorgronden? Dan kun je steeds in een van deze werkgroepen aan de slag gaan. Als vrijwilliger kies je zelf bij welke werkgroep(en) je interesse ligt. Een overzicht van de activiteiten vind je in de kalender op de website van het Provinciaal Natuurcentrum.

Veelgestelde vragen

Kan iedereen vrijwilliger worden?

Ja, iedereen is welkom, ook wanneer je kennis van soorten nog beperkt is. Door als vrijwilliger mee te werken, doe je ervaring op. Ook wanneer je al langer met de Limburgse fauna en flora of geologie vertrouwd bent, kun je dadelijk instappen.

Wat zijn de voordelen van vrijwilliger worden?

  • Je helpt de Limburgse natuur in kaart te brengen, waardoor deze beter kan worden bewaard en beschermd.
  • Je leert nieuwe mensen kennen met dezelfde interesses.
  • De werkgroepen kennen een sterke samenhang en evolueren voortdurend door de toenemende kennis en de opgebouwde vriendschappen.

Welke ondersteuning krijg ik als vrijwilliger?

  • We bieden je op regelmatige tijdstippen vormingsmomenten en excursies aan.
  • We stellen materiaal beschikbaar voor je onderzoek.
  • De onderzoeken, studies en inventarisaties van de verschillende werkgroepen worden jaarlijks gepubliceerd in het LIKONA-jaarboek.
  • Zoek je informatie over een bepaalde soort of streek? In de LIKONA-databank kun je een schat aan informatie raadplegen.
  • Verschillende werkgroepen werken samen aan grotere projecten. Het project avifauna waarin alle kennis van de Limburgse vogels wordt samengebracht en de geologische fietsroute zijn maar enkele voorbeelden.   

Hoeveel kost het me als vrijwilliger aan geld en tijd?

Je kunt gratis vrijwilliger worden. Je bepaalt zelf hoe zwaar je engagement wordt. Je kunt eenmalig deelnemen aan een bijeenkomst of excursie of meerdere keren.

Waar gaan de activiteiten door?

De activiteiten van LIKONA vinden plaats in heel Limburg.

Wie kan ik contacteren om vrijwilliger te worden?

Sta je te popelen om ons team te versterken of heb je nog vragen? Neem dan contact op met Luc Crèvecoeur via likona@limburg.be of tel. 011 26 54 62.

LIKONA-contactdag

Nog niet overtuigd? Kom eens “proeven” op de LIKONA-contactdag, elke 3e zaterdag van januari. Tijdens deze studiedag komen alle natuurliefhebbers uit Limburg en omstreken samen om ervaringen uit te wisselen, de laatste nieuwtjes te ontdekken, … Alle werkgroepen geven een overzicht van hun werking van het afgelopen jaar en gunnen je een blik op de toekomstige onderzoeksprojecten.

Vrijwilligers getuigen

LIKONA-vrijwilligers maken het verschil!

  • Toon Janssen (Vogelwerkgroep): “Het sociaal contact is belangrijk in onze groep hier. We hebben toch wel een 15-tal vaste mensen.”
  • Sophie Philtjens (25 jaar, al 10 jaar actief in de Vogelwerkgroep): “Het is belangrijk om soorten te leren kennen. Eigenlijk zijn alle boeken die men raadpleegt min of meer gebaseerd op de kennis van de soorten. Ons werk levert daar een belangrijke bijdrage aan.”
  • Jos Eykens (60 jaar, al 15 jaar actief in de Vissenwerkgroep): “De data die we verzamelen zijn belangrijk voor de natuur. Als ergens een werk of verandering doorgevoerd moet worden, heb je data om te zeggen ‘met dit stukje natuur moeten we omzichtig omspringen’. Dat geldt zo voor alle werkgroepen.”
  • Luc Steegmans (60 jaar, al 15 jaar actief in de Vissenwerkgroep): “Met de kennis die we uit de werkgroepen halen, kunnen we aanbevelingen doen aan verschillende instanties over welke ingrepen er moeten gebeuren.”
  • Remar Erens (27 jaar, Zoogdieren- en Vogelwerkgroep): “Onderzoek naar hamsters bijvoorbeeld strekt zich uit over tientallen hectares. Alleen kun je die niet doorzoeken. Daarvoor moet je met meer zijn. En het is natuurlijk plezanter om samen op het terrein te zijn. Door monitoring kun je te weten komen wat een hamster nodig heeft. En het is net die kennis die ervoor zorgt dat er hele specifieke maatregelen genomen kunnen worden.”
  • Jos Reekmans (50 jaar, al 5 jaar actief in de Dassenwerkgroep): “We observeren dieren in hun natuurlijke doen zonder ze te storen. Hoofdzaak is om gegevens te verzamelen die doorgespeeld worden aan LIKONA, waar studies op uitgevoerd kunnen worden.”
  • Roland Dreesen (60 jaar, al 15 jaar actief in de Geologische werkgroep): “De werkgroep Geologie houdt zich met natuurfenomenen bezig. De werkgroep legt verschillende ontsluitingen bloot en verzamelt kennis over klimaatveranderingen van duizenden tot miljoenen jaren geleden. Die als voorbeeld dienen voor de huidige global change die zich voordoet.”
  • Luc Lenaerts (65 jaar, 25 jaar actief in de Paddenstoelenwerkgroep): “In Limburg hebben wij een aantal bijzondere biotopen. Als we de rijkdom daarvan in kaart hebben gebracht, kan in de toekomst een aantal van die biotopen bewaard blijven. We hebben bijzondere dingen die andere provincies niet hebben. We zijn heel ijverig om dit te onderzoeken.”  
  • Peter Engelen (40 jaar, 15 jaar actief in de Werkgroep Herpetologie): “Doordat wij met LIKONA in kaart brengen hoeveel er van welke soort waar zit, kunnen er betere beschermingsmaatregelen komen om de soorten te behouden in Limburg.”

Bekijk ook de film over 25 jaar LIKONA onderaan deze pagina.

Partners

LIKONA werkt samen met de volgende partners aan de biodiversiteit in Limburg: Natuurpunt, Limburgs Landschap, JNM, Orchis, ISIS, ANB, VLM en de Limburgse Natuurgidsen.

25 jaar LIKONA

(Logo in beeld)
LIKONA
PROVINCIAAL NATUURCENTRUM

(Tekst in beeld)
Presenteert

De zon komt op boven een natuurlandschap. Reeën staan in het struikgewas. Verschillende insecten zitten op bloemen en planten.

(Tekst in beeld)
Limburgse natuur

Verschillende dieren in slow motion: een vos, een slang en vliegende insecten.

(Tekst in beeld)
gedragen door vrijwilligers

Een man slaat op een boom met een houten hamer. Een groep mannen bekijken de inhoud van een klein aquarium. Een vrouw laat een vogel los.

(Tekst in beeld)
25 jaar LIKONA

Luchtbeelden van de Limburgse natuur. Uitgestrekte groene landschappen met veel water. Een man springt door het beeld. Een andere man heeft een kever op zijn hand zitten. Een naaldbos. Een man kijkt door een loep naar de camera.
 
(Tekst in beeld)
laat je meeslepen door de pracht van onze natuur

(Tekst in beeld)
en de passie van onze vrijwilligers

Verschillende van die vrijwilligers zijn aan het werk in de natuur, met verrekijkers en loepen.

Nog meer beelden van de Limburgse fauna en flora: uitgestrekte plassen, ganzen, bloemen, vogels. Een microscoop. Een spin. Iemand hakt een stuk steen los.

(Tekst in beeld)
25 jaar LIKONA
PROVINCIAAL NATUURCENTRUM

De vertelstem begint te praten:
Welkom in Limburg, de bronsgroene trots van Vlaanderen. Een provincie die steeds meer toeristen lokt met zijn landschappelijke en natuurlijke troeven. Van de zanderige met heide bedekte Kempen tot de hoogstamboomgaarden in het heuvelachtige landschap van Haspengouw. Van de grillig meanderende Maas tot de Voerstreek met zijn historisch kleinschalig landschap en loofbossen. Stuk voor stuk prachtige streken met een hoge natuurwaarde. Deze tot de verbeelding sprekende Limburgse natuurgebieden herbergen 40 procent van de totale oppervlakte Vlaamse beschermde natuur. Dankzij dit groene karakter is de provincie een trekpleister voor zowel mens als dier. Zo komt hier maar liefst 90 procent van de Vlaamse planten- en diersoorten voor. Vroeger kwamen in Limburg de korhoen, de ortolaan en de grauwe kiekendief voor. Ook toen al waren mensen gefascineerd door de biodiversiteit van de provincie. Vandaag zijn jammer genoeg sommige van deze soorten verdwenen. Maar toch hebben we de grootste biodiversiteit van Vlaanderen. Verschillende zeldzame en bedreigde soorten zoals de knoflookpad en de zadelsprinkhaan komen zelfs enkel in Limburg voor. De terugkeer van soorten als de grauwe klauwier is het levende bewijs dat we op de goede weg zijn. Al die natuurpracht zorgt voor troeven op vlak van toerisme, maar brengt ook verantwoordelijkheid met zich mee. Door de natuur in Limburg te verzekeren, kunnen we de Vlaamse biodiversiteit helpen behouden en zelfs versterken. Talrijke terreinbeheerders zijn dagelijks in de weer om deze waardevolle natuurgebieden te beheren en te beschermen met de steun van Europa. Maar vooraleer je werken kan uitvoeren, moet je weten met welke soorten je rekening moet houden. Deze inventarisatie kost veel energie, en de hulp van vrijwilligers levert hier een onmisbare bijdrage. Mensen met een passie voor natuur. Toen in de jaren 80 van de vorige eeuw duidelijk werd dat er verschillende Limburgse soorten verdwenen, besloot men om deze inzet van al die vrijwilligers te optimaliseren. Door een overkoepelend orgaan in 't leven te roepen, konden alle vrijwilligers meer gestructureerd te werk gaan met provinciale ondersteuning: LIKONA was een feit. Ook al veranderde er de laatste 25 jaar wel het een en ander binnen LIKONA, de basisidee bleef altijd dezelfde. LIKONA is het samenwerkingsverband van werkgroepen, die bestaan uit vrijwilligers, ondersteund door de provincie Limburg. Het hoofdkwartier is het nieuwe Provinciaal Natuurcentrum te Bokrijk. Hier kunnen de vrijwilligers gebruikmaken van lokalen om onderzoek te doen of vergaderingen en workshops te organiseren. Het Provinciaal Natuurcentrum staat de werkgroepen bij met het verwerken van al hun gegevens. Zo wordt er jaarlijks een LIKONA-jaarboek uitgebracht en zijn er talloze mooie publicaties verschenen.

(Tekst in beeld)
Jan Mampaey
Diensthoofd Provinciaal Natuurcentrum

Een man, Jan Mampaey, staat tussen de bomen en vertelt:
Het jaarlijkse hoogtepunt van de LIKONA-werking is zonder twijfel de LIKONA-contactdag. Elk jaar komen alle werkgroepen van LIKONA bij elkaar in de universiteit in Diepenbeek en worden er gegevens uitgewisseld, worden er lezingen gegeven, zowel door mensen van LIKONA als door professionele natuuronderzoekers. En die mix, die is magisch. Daar gebeurt het, de uitwisseling tussen de verschillende groepen.

Vertelstem:
Deze goede ondersteuning is een van de elementen die van LIKONA een succesverhaal maken. Maar het hart van LIKONA blijft toch de vrijwilligers.

(Tekst in beeld)
Jan Stevens
Medeoprichter LIKONA

Een man, Jan Stevens, vertelt voor een natuurachtergrond over LIKONA:
LIKONA zijn de vrijwilligers. Het zijn de vrijwilligers die binnen LIKONA zelf, laten we zeggen, hun goesting doen, die doen wat ze graag doen. Die doen wat ze vinden dat ze moeten doen. En de provincie ondersteunt dat. Luc ondersteunt de mensen die hun eigen ding willen doen.

Een andere man, Luc, die naast Jan zit, gaat verder:
Er is ook altijd gezocht naar projecten die belangrijk zijn voor onze natuur, waar we eigenlijk resultaten mee kunnen halen om naar buiten te komen.

(Tekst in beeld)
Luc Crevecoeur
Coördinator werkgroepen

Luc:
En dat spreekt een vrijwilliger aan om er ook in te stappen.

Een groepje mannen is aan het werk in het bos.

Verschillende vrijwilligers van de werkgroepen spreken één voor één de naam van hun organisatie uit:
LIKONA.

Vertelstem:
Ondertussen heeft LIKONA een 400-tal vrijwilligers die samen aan dezelfde kar trekken. Een heel diverse verzameling werkgroepen, die als het ware over de Limburgse diversiteit waken. Elke werkgroep met zijn eigen passie, zijn eigen specialiteit.

Een man van de vogelwerkgroep vertelt over zijn passie:
Waarom die passie voor vogels? Vogels, die ... Vooral de trek interesseert me, omdat vogels toch geweldige afstanden afleggen. Het is fascinerend om te weten dat die vogels, als die hier vertrekken, wel 1.000 en misschien wel 2.000 km afleggen eer ze op hun winterbestemming of op hun zomerbestemming zijn. Het sociale contact is natuurlijk ook belangrijk in onze groep hier. We hebben toch wel een 15-tal vaste mensen.

Met hun verrekijkers bekijken de vrijwilligers de vogels in de lucht.

Een jongere vrouw legt uit:
Vogels betekenen voor mij eigenlijk alles. Zowel vogels spotten, trektellen en zo meer, als vogels ringen horen daar gewoon bij.

Een man, ook lid van de vogelwerkgroep, vertelt:
Anderzijds is het ook belangrijk om de soorten te leren kennen, om meer over de soort zelf te leren kennen. Eigenlijk zijn al die boeken die men raadpleegt min of meer gebaseerd op de kennis van de soorten. Daar levert het ringwerk een heel belangrijke bijdrage aan.

Slow motion-beelden van de vogels en de vrijwilligers. Een andere werkgroep is in de buurt van het water aan het werk, met vissen.

Eén van hun leden vertelt:
Dat geldt niet alleen voor de vissen, maar voor alle werkgroepen. Als er ergens werk of een verandering uitgevoerd moet worden, dat je data hebt om ... Niet om het tegen te werken, maar om te kunnen zeggen: De natuur hier, of dat stukje natuur, is zo belangrijk dat we daar toch omzichtig mee moeten omspringen.

De werkgroep doet aan elektrisch vissen in een kleine beek. De mannen lopen achter elkaar met hun netten. De gevangen vissen worden met een ton in een net gegoten.

Een ander lid legt uit:
Het voordeel van elektrisch vissen is dat we quasi alle vissen in een straal van zeg maar twee, drie meter hebben, want we verdoven die vissen licht, zonder veel schade toe te brengen. We zetten de vissen ook meteen terug in hetzelfde water, en met de kennis die we dan hebben, kunnen we aanbevelingen doen aan verschillende instanties over welke ingrepen er moeten gebeuren in die bepaalde biotopen.

De camera filmt de werkgroep van onder het wateroppervlak. Een 4-tal mannen staan in de beek, de anderen staan op de oever.

Vrijwilligers kammen in rijen een akker uit. Op de achtergrond gaat de zon onder.

Eén van de leden van de werkgroep vertelt wat ze aan het doen zijn:
We zitten hier in het hamstergebied van Widooie. Samen met LIKONA en de vrijwilligers komen we hier jaarlijks hamsters zoeken om te zien hoe het gesteld is met de hamster. Dat is belangrijk, omdat je alleen niet aan die opdracht kunt beginnen. Al die honderden hectares hier kun je niet zelf doorzoeken. Daarvoor moet je met meer zijn. En het is natuurlijk plezanter om samen op het terrein te zijn. Dankzij de monitoring en verder onderzoek van die hamster kun je te weten komen wat een hamster nodig heeft. En op basis van die kennis is men ertoe gekomen om hier maatregelen aan te leggen specifiek voor die hamster.

Een hamsterburcht. De vertelstem:
In 2015 werden op deze speurtochten slechts vijf burchten gevonden. Maar in het voorjaar slaagde men erin om beelden te maken van een van onze laatste hamsters. Hopelijk kan de inzet van al deze vrijwilligers de achteruitgang van de hamsterpopulatie in Limburg een halt toeroepen. De werkgroep zoogdieren is dikwijls op pad in de duisternis. Soms vraagt de identificatie om hoogtechnologische snufjes zoals de batdetector, die aan de hand van sonar bepaalt welke vleermuis er overvliegt. Op andere momenten kom je met het klassieke loepje ook al ver.

Een groep mensen zit aan een tafel met een loep braakballen te onderzoeken.

Buiten vertelt één van de werkgroepleden:
Met braakballen pluizen kun je wel in een regio zien, aan het menu van de uilen, wat daar voorkomt, maar als je in detail iets wilt weten, moet je eigenlijk valletjes uitzetten en ter plaatse zien wat je vangt. Dan weet je exact waar een soort leeft. En als je dat jaarlijks doet, krijg je een indruk van de fluctuaties van de muizenpopulatie.

Een andere man, die bij de dassenwerkgroep hoort, houdt een camera vast. Hij vertelt waarom:
Met de dassenwerkgroep hangen we regelmatig van die camera's op. Het is vooral de bedoeling om de dassen te observeren in hun natuurlijke doen zonder ze te storen. Hoofdzaak is om gegevens te verzamelen die doorgespeeld worden aan LIKONA, waar studies op uitgevoerd kunnen worden.

Nachtopnames van drie dassen.

Een andere man zit bij een overreden das aan de kant van de weg. Hij legt uit:
Spijtig genoeg vallen er heel veel verkeersslachtoffers. Eén van de zaken die wij doen, is het inzamelen van deze dieren om de overheid te adviseren over waar zich black points bevinden
en waar men die knelpunten dan zou kunnen opvangen door een ondertunneling of raster.

Een stuk prikkeldraad met een plukje vacht eraan.

De man gaat verder:
Het zijn de mensen van de dassenwerkgroep die hier actief waren die aan de alarmbel getrokken hebben en gezegd: Kijk, daar bevindt zich een prachtige burcht. Die moet extra bescherming krijgen en daar kunnen we ook extra dingen gaan realiseren. Je mag niet vergeten: als je zo een paar percelen, stukken of burchten hebt, waar de das zich optimaal kan voortplanten, dat dat in het belang is van de dassenpopulatie in het algemeen in Limburg, natuurlijk.

Vertelstem:
De plantenwerkgroep heeft altijd veel vrijwilligers op z'n activiteiten. Met alle data die ze reeds verzamelden, konden ze in 1993 al een eerste atlas uitbrengen. En sinds 2000 is er gestart met de herinventarisatie van heel Limburg. Een echt titanenwerk waar momenteel al 80 procent van gebeurd is.

Een man in een overall haalt een plantje uit een poel. De vrijwilligers lopen door hoog gras. Ze bekijken een plantje:
De bloemen zijn veel kleiner en het is ... Normaal zijn er doorkijkgaatjes, en dat heeft die niet.

Vertelstem:
De mossenwerkgroep verzamelde door gans Limburg gegevens, die nu verwerkt worden met de afdeling Biostatistiek van de Universiteit Hasselt. Iedere waarneming wordt opgenomen in de Florabank van Vlaanderen en biedt veel mogelijkheden om het beheer te evalueren in de geïnventariseerde gebieden.

Twee leden van de werkgroep raadplegen een boek.

Een animatie met veel groen, bloemen, vlinders en een das.

Een andere werkgroep is in de weer met netten, potjes en slangen om insecten te vangen. Die worden met een microscoop onderzocht. Een speciale wagen met bovenaan een net rijdt door het beeld. Nachtopname van een vijver.

Vertelstem:
Om een zo diverse groep als ongewervelden, waar 95 procent van alle diersoorten toe behoren, in kaart te brengen, worden verschillende vangmethodes gebruikt.

Iemand probeert insecten te vangen met een vlindernet.

Vertelstem:
Met klassieke vlindernetjes en de iets modernere variant werden tot op heden meer dan 1 miljoen beestjes actief gedetermineerd. Maar niet alle ongewervelden laten zich makkelijk vangen. Voor sommige soorten zijn vallen en technieken op maat nodig om ze te bestuderen.

Drie mensen zitten om een lichtbak. Eén van hen legt uit wat de bedoeling is:
De vlinders worden gelokt door het uv-licht. Ze vliegen eigenlijk tegen het plexiglas en slieren in de bak. En in de bak zelf liggen eierkartons. De vlinders kruipen eigenlijk tussen de eierkartons. Op die manier maken wij een inventaris van de gebieden.

Een andere man demonstreert nog een andere techniek, met een plastic potje:
Dus nu gaan we een bodemval plaatsen. Dit is een plastieken bekertje. En hier gaat een heel klein beetje wijnazijn over. Loopkevers worden heel sterk aangetrokken door de geur van die wijnazijn en ... Ze komen erop af, vallen erin, maar gaan niet dood aangezien hier die watten op de bodem liggen.

Twee jongeren zijn onder een boom met een grondboor aan het werk.

Vertelstem:
Met gegevens uit de bodem kan je de geschiedenis van ons landschap of klimaat samenstellen. De geologische werkgroep bundelde interessante weetjes en bezienswaardigheden in verschillende atlassen en geologische fietsroutes.

De werkgroep bestudeert de stenen muren van een kerkje.

(Tekst in beeld)
GEOLOGISCHE FIETSROUTE
HOGE KEMPEN

Een groep fietsers komt voorbijgereden.

Een man van de werkgroep, bij een oever, vertelt:
De werkgroep geologie houdt zich inderdaad ook met natuurfenomenen bezig. Al zijn ze niet van de jongste. We hebben hier een stukje fossiel hout van ettelijke miljoenen jaren oud. Maar het interessante is dat de werkgroep verschillende ontsluitingen blootlegt of kennis verzamelt over klimaatsveranderingen die hebben plaatsgevonden duizenden, tienduizenden, zelfs miljoenen jaren geleden. En die als voorbeeld dienen voor de huidige global change die zich voordoet.

Luchtbeelden. De camera zoomt in op de werkgroep. Ze zijn bij een heuvel aan het werk.

De man gaat verder:
Sommige stenen bevatten resten van fossiele organismen, kleine fossielen. Dat kunnen zeelelies zijn, schelpjes, fragmenten van zee-egels. En die laten ons toe de herkomst van het materiaal te bepalen en de ouderdom van de gesteenten.

Drie mensen, ook leden van de werkgroep, staan in een uitgestrekte vlakte. Ze rapen stenen. Een man vertelt:
Die stenen gaan wij zoeken per gebied. Wij noemen dat een terras. En dan komen we iets te weten over de ouderdom van het terras enerzijds, maar ook over de herkomst van de stenen.

Paddenstoelen in een bos. Er vallen druppels water op. Sporen vliegen uit de hoed van de paddenstoelen.

Vertelstem:
De kennis van de Limburgse paddenstoelen is de laatste jaren enorm gestegen. En dat allemaal dankzij een zeer ijverige werkgroep die geen week in een jaar overslaat. Zo werden er ondertussen maar liefst een 3.000-tal soorten gedocumenteerd in Limburg. Als je weet dat in 2004 nog maar 2.000 soorten stonden aangevinkt in Limburg, kan je je een beeld vormen van hun ijverige inzet.

Een vrouw ruikt in een lokaal aan een paddenstoel.

Buiten, in een bosje, vertelt een man:
Omdat wij in onze provincie een aantal soorten hebben die uiterst zeldzaam zijn. En we zijn die in kaart aan het brengen omdat wij een aantal zeer bijzondere biotopen hebben. En als we de rijkdom daarvan in kaart hebben gebracht, dan kan in de toekomst een aantal van die biotopen bewaard blijven. Blijkt dat we toch zeer bijzondere dingen hebben die de andere provincies niet hebben, omdat we heel ijverig zijn.

Een dicht bladerdek. Een groep vrijwilligers trekt het bos in.

Vertelstem:
De jongste werkgroep houdt zich bezig met de oudst levende vertegenwoordigers van onze natuur: bomen. Ze gingen pas in 2014 officieel van start. Hun takenpakket bestaat uit het bestuderen, inventariseren en beschermen van onze mooiste bomen in Limburg.

De werkgroep maakt foto’s van de bomen en meet hun omtrek.

Een andere groep is aan de slag in de buurt van een poel. Een man vertelt:
Als werkgroep houden we ons voornamelijk bezig met de amfibieën en reptielen in Limburg. Met het in kaart brengen van: waar zit nu welke soort, en hoeveel zit er van welke soort? En doordat wij dat als LIKONA in kaart proberen te brengen, kunnen er ook betere beschermingsmaatregelen komen om de soort te behouden in Limburg. Omdat we exact weten waar de soort voorkomt, kunnen we daar ook beschermingsmaatregelen nemen.

Vertelstem:
Een succesverhaal van een intensieve monitoring van soorten is de boomkikker. In 2004 trok de herpetologische werkgroep aan de alarmbel omdat er toen in heel Limburg slechts een 100-tal boomkikkers werden geteld. Dankzij de inzet van terreinbeheerders kunnen we vandaag weer spreken over enkele duizenden exemplaren. De boomkikker vormt het levende bewijs van hoe belangrijk inventarisatie en samenwerking wel zijn. De eerste cruciale stappen gebeuren in 't veld. Het start bij de vrijwilliger, bij de werkgroepen. Vrijwilligers vinden elkaar dankzij een gemeenschappelijke passie. Werkgroepen evolueren door toenemende kennis en opgebouwde vriendschappen. Het is deze onderlinge samenhang die van LIKONA een sterk orgaan maakt dat de Limburgse natuur in kaart brengt. In een provincie die natuur zo hoog in het vaandel draagt, vormt LIKONA reeds 25 jaar een belangrijke partner in het beschermen van dit natuurlijk erfgoed.

Een hoop kikkers in een waterplas.

De verschillende vrijwilligers en werkgroepen herhalen de naam van de organisatie:
Limburgse Koepel voor Natuurstudie.

Luc:
In die afkorting zit eigenlijk alles. LIKONA. Limburgse Koepel voor Natuurstudie. Limburg, koepel, samenwerken en natuurstudie.

Eén van de vrijwilligers:
LIKONA staat voor Limburgse Koepel voor Natuurstudie. Maar eigenlijk weten we dat al, hè?

Insecten en bloemen.

(Tekst in beeld)
De Limburgse natuur en LIKONA bedanken alle vrijwilligers, ook zij die niet in beeld kwamen.

(Tekst in beeld)
In opdracht van

(Logo in beeld)
LIKONA
PROVINCIAAL NATUURCENTRUM

(Tekst in beeld)
Een organisatie van

(Logo in beeld)
Provincie Limburg

(Tekst in beeld)
Met dank aan alle vrijwilligers in de natuur van Limburg

(Logo’s in beeld)
Limburgs Landschap vzw, Agentschap voor Natuur en Bos, Orchis vzw, Natuurpunt vzw, Jeugdbond voor Natuur en Milieu, Werkgroep Limburgse Natuurgidsen, Werkgroep Isis vzw, Vlaamse Landmaatschappij

(Logo in beeld)
De Kijkhut